Het puur Thaise alternatief voor laf Conimex

Onno Stienen is oprichter/eigenaar van onoff spices! en produceert in Thailand biologische gemaksproducten voor het maken van Thaise sauzen, soepen, curries en roerbakschotels.

Met succes. Snel verovert hij de Europese markt. Inclusief Nederland en België.

Arme lokale boeren die hij vraagt om levering van typisch Thaise specerijen volgens internationale biologische protocollen, vinden hem in eerste instantie maar een vreemde buitenlander met rare ideeën.

Komt er opeens een rijke Nederlander langs die ingrediënten nodig heeft voor zijn flesjes, potjes en zakjes – rode peper, basilicum, laos, citroengras, limoenblad en korianderzaad – en dan wil die niet investeren in de aanschaf van chemische bestrijdingsmiddelen! Sterker nog, hij verbiedt ze om ook maar een druppel gif te gebruiken.

Moeten ze ook nog ‘biologisch certificeren’. Werken met strakke productieregeltjes. Alles schriftelijk en transparant vastleggen. Met driedubbele controle.

Zie dat alles maar eens duidelijk te maken aan nauwelijks opgeleide agrariërs in de arme rurale streken van Thailand.

 

Als het kan, spuiten boeren tegen klippen op

 Onno Stienen begrijpt best dat hij heel wat heeft uit te leggen.

Gif spuiten is voor Thaise boeren een teken van rijkdom. ‘Als het financieel kan, spuiten ze tegen de klippen op. Om zo een maximale opbrengst te bereiken. Zoals wij in de jaren ’60 en ’70 deden. Geloof me, sommige groenten en fruitsoorten staan hier stijf van de rotzooi. Watermeloen bijvoorbeeld. En ananas.’

Thai: geen geld om na te denken over gezond eten

In Nederland is biologisch eten al lang de geitenwollensokkensfeer ontgroeid en zijn gifvrije producten – vaak iets duurder – ook in doorsnee supermarkten voorhanden als redelijk alternatief.

In Thailand staat de biologische productiewijze nog in de kinderslippers. Er is wat biologische groente- en rijstbouw. Maar die is voor 95 procent bedoeld voor de export. Slechts een heel klein deel komt op een speciaal schapje terecht bij de duurste supermarkten. Bedoeld voor expats en rijke Thai die in het westen studeerden.

‘De gemiddelde Thai weet niet eens wat biologisch boeren is. Logisch. Laten we wel wezen: Je moet voldoende geld hebben om over gezond eten na te kunnen denken. Als je moeite hebt elke dag je rijst te betalen, heb je die luxe niet.’

Thailand een beetje beter maken

Als Stienen op zoek gaat naar leveranciers, bezoekt hij de arme en dus ook gifarme streken van Thailand. De boeren daar verbouwen van oudsher alleen voor eigen gebruik en voor de lokale markt.

Hij betaalt ze uitstekend. De boeren die hem de seizoensgebonden producten leveren. Maar ook de productiemedewerkers van opslagplaats en fabriek in Lamphun in het noorden van het land, waar eenmaal in de maand wordt geproduceerd.

‘Zo maken we Thailand een beetje beter. Maar geld is ook een goede motivatie om structureel volgens onze strenge regels te werken.’

‘De Keuringsdienst van waarde’ is welkom

‘Ik weet het, Thailand staat bekend om z’n vervalste documenten en omkopen van ambtenaren. Maar neem van mij aan dat alles klopt. Ik controleer alles. En op mijn beurt word ik weer gecontroleerd. Vanuit de winkel in Europa is alles te herleiden tot aan de bron van de verschillende ingrediënten.’

‘Ik zeg altijd, er mag geen probleem zijn als het tv-programma ‘De keuringsdienst van waarde’ de boel natrekt.’

Thaise bureaucratie kost veel tijd en geld

Nog lastiger dan de terecht strenge biologische regelgeving, is volgens Stienen het onnodige bureaucratische gedoe waar je als ondernemer in Thailand tegen aan loopt.

’Je bent hier ongelooflijk veel tijd en geld kwijt aan afhandelen van visa, vergunningen, contracten en belasting. Veel meer dan in Europa, maar ook in andere Aziatische landen. Steeds moet je weer aanvullende informatie leveren. Via nieuwe papieren. Met nieuwe kopieën. Tot en met een Hiv-test.’

In het begin betaalt Stienen ‘achteraf veel te veel’ aan adviesbureaus, die voor hem de papierwinkel regelen. Nu heeft hij op kantoor in Hua Hin vier Thaise personeelsleden die dat voor hem doen. ‘Maar zelfs die worden af en toe gek van steeds anders geïnterpreteerde regelgeving.’

De baas moet elke beslissing nemen

Ook de tijd die hij kwijt is aan zakelijk overleg, valt Stienen tegen. Liefst is hij op pad om op boerenmarkten nieuwe ingrediënten te vinden. Of staat hij thuis in de keuken in potten en pannen nieuwe producten samen te stellen. Maar in het hiërarchisch ingestelde Thailand moet hij zelf optreden.

‘Intern durft niemand beslissingen te nemen – zelfs niet over details. Stel dat je een fout maakt. Dus daar is de baas voor. En extern moet je zelf al het overleg doen. Zelfs over hele kleine zaken.’

‘Laatst nog over een minuscule wijziging van een lipje van een verpakking. Twee medewerkers kunnen dat niet regelen. Dat moet hier op directieniveau worden afgehandeld.’

Thai lossen zelf veroorzaakte problemen uitstekend op

Een goede planning is volgens Stienen ook niet de sterkste kant van de Thai. Dekseltjes of etiketten worden pas bijbesteld als ze op zijn. Maar daar maakt hij zich niet meer gek door maken.

‘Ze blijken uitstekend in het oplossen van problemen die ze zelf veroorzaken. Hoe ze het doen, doe ze het. Al moeten ze er uren voor rijden en de hele nacht doorwerken. Maar de dozen gaan altijd op tijd de boot op richting Europa.’

Vrouwen, drank en koken

Onno Stienen (Hilversum, 1963) was altijd al gek op koken. Als kind hielp hij graag z’n moeder in de keuken en als 18-jarige student HTS-confectie in Amsterdam – ‘waar ik de geneugten van vrouwen en drank leerde kennen’ – verdiende hij bij door in een eetcafé patat in de frituur en biefstuk in de pan te gooien. Op advies van de chef-kok daar, haalt hij ook een kookcertificaat. ‘Dat is nooit weg’, zei hij.

Op de HTS komt hij intussen in aanraking met de voorlopers van de deskcomputers en kiest hij voor het vak van de toekomst. Tot de dure millenniumwisseling zet hij ICT-afdelingen op en is hij een veel gevraagd projectleider.

Als vervolgens bij veel bedrijven het geld even op is, kiest hij voor z’n oude liefde en volgt hij in 2001 in Bangkok een koksopleiding op een particuliere school van een gerenommeerde Thaise chef.

Lekker eten in Thailand: Echt overal, de hele dag

Hij leert veel tijdens zijn eerste bezoek aan Bangkok. De voordelen van het snelle bereiden. Stomen. Koken in hete olie. En dat Thailand niet ‘het Benidorm van Azië is’, dat hij eerder tijdens Azië-reizen altijd ontwijkt.

‘Ik voel me hier helemaal thuis. Alsof ik een Thaise voorouder heb. Bovendien is er geen land waar lekker eten zo aanwezig is. Echt overal. De hele dag.’

Thaise kookles begin van succesvol bedrijf

Terug in Amsterdam geeft Onno Stienen – naast een nieuwe job als ICT ‘er – enthousiast Thaise kookles aan groepen van acht personen. En dan ontdekt hij dat in Nederland nauwelijks goede ingrediënten zijn te vinden.

De supermarkt biedt flesjes en pakjes slappe aftreksels van hoe Thailand hoort te smaken: ‘Kleurstoffen, smaakstoffen, bindmiddel en water!’

En zelfs in de kleurrijke hoofdstad zijn ingevlogen specerijen lastig te vinden. Ze zijn bovendien duur. Onhandig in gebruik ook – er is veel restafval en de bereiding van bijvoorbeeld currypasta kost veel tijd.

Zonder hoofdletters en met uitroepteken

Voor zijn cursisten begint hij zijn eerste zakjes en potjes te vullen, die ze thuis kunnen gebruiken. Het is het begin van een succesvol bedrijf. In Thailand. Met ‘Onoff’ in de naam, Stienens bijnaam.

Onoff Spices, dus. Maar op dringend verzoek van Stienen te schrijven zonder hoofdletters en met een uitroepteken.

Experimenteren met smaak en samenstelling

Vanuit Thailand begint Onno Stienen in 2011 – dan nog niet voor 100 procent biologisch – met de verkoop van een paar producten in de nieuwe Nederlandse ‘beter eten winkel’ Marqt.

‘Daar heb ik mee geboft. Zij begonnen ook net. Dat betekende ruimte in het schap en om te experimenteren met smaak, samenstelling en hoeveelheden.’

Er volgen enkele slagers en delicatessenzaken. Nee, geen toko’s – want als hij die langs gaat blijken ze allemaal in Chinese handen en te kiezen voor lage prijs in plaats van hoge kwaliteit.

25 producten, 300 winkels

De definitieve keuze voor biologisch blijkt een gelukkige: Anno 2015 verkoopt Onno Stienen nu via de biologische groothandels zo’n 25 verschillende Thaise producten in driehonderd biologische winkels.

De groei in Nederland is er nog lang niet uit, weet hij. Eerste contacten met een grote supermarktketen zijn veel belovend.

Na Zweden, Finland en België volgt Duitsland

Dankzij de groothandels zijn de producten van onoff spices! al te koop in Zweden en Finland. België is zeer binnenkort aan de beurt. De omzet stijgt elk jaar met 60 procent.

Maar de grote klapper volgt in 2016, als Stienen biologisch Duitsland wil veroveren. Dat is met 20.000 speciaalzaken na de VS de grootste biologische markt ter wereld. ‘Die winkels kunnen we natuurlijk niet in een keer bedienen. Dat vraagt om nieuwe investeringen. Ook hier in Thailand.’

Duitsland is in alle opzichten een groot avontuur: Biologisch is er meer ingeburgerd dan in Nederland, maar Aziatisch eten is daar minder gewoon. Toch denkt Stienen voorzichtig ook al na over groot-Londen. En misschien de VS.

Onno Stienen: Het moet nu!

‘Het moet nu’, zegt hij. ‘Over vijf jaar ben ik er misschien te oud voor. Of heeft iemand anders mijn succes al gekopieerd.’ Je weet het niet.’

‘Al mijn geld zit in onoff spices!. Ik kan niet terug. Wil ik ook niet. Daarom moet ik nu toeslaan. Moet ik nu samenwerken met externe investeerders. De organisatie vergroten ook. Misschien een derde kantoor. Na Hua Hin en Amsterdam ook in Duitsland.’

Hopen op een stabiel Thailand

Hoe groot onoff spices! ook wordt, uitgangspunt is dat de oprichter in zijn geliefde Thailand blijft.

Hoewel – een ondernemer moet overal rekening mee houden: ‘Thailand is niet echt een stabiel land. Ik hoop dat dat verandert. Maar vooralsnog weet je niet welke kant het ooit op kan gaan.’

‘Ik heb er bewust voor gekozen hier geen geld vast te zetten. Ik heb geen fabriek gekocht. Ik huur productiecapaciteit. Ik heb het vooralsnog zo georganiseerd dat ik mijn bedrijf zo kan oppakken en er mee vertrekken. Naar Vietnam bijvoorbeeld.

>>> De producten. Recepten. Verkoopadressen… Je vindt het op de site van onoff spices!

Both comments and pings are currently closed.

Comments are closed.